IX Sympozjum Biografistyki Polonijnej: PODHALANIE W ŚWIECIE Zakopane 2005

W dniach 9-11 września 2005 roku w Zakopanem odbyło się IX Międzynarodowe Sympozjum Biografistyki Polonijnej, którego organizatorami byli: Instytut Badań Biograficznych w Vaudricourt (Francja), Akademia Pedagogiczna w Krakowie, Akademia Świętokrzyska w Kielcach i Redakcja Słowników Biograficznych w Zakopanem; przy pomocy Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, Urzędu Miasta Zakopane, Urzędu Miasta Nowy Targ, Starostwa Tatrzańskiego i Starostwa Nowotarskiego, Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie w Londynie, firmy Gold Drop z Limanowej oraz Stowarzyszenia Polskich Autorów, Dziennikarzy i Tłumaczy w Europie. Patronat medialny nad spotkaniem objeła: TV Polonia, Polskie Radio Kielce, Program Radiowy „Na góralską nutę” z Chicago, „Głos Katolicki” z Paryża,  „Wydawca” z Warszawy, „Tygodnik Podhalański” z Zakopanego, „Słowo” i „Echo Dnia” z Kielc oraz Radio „Alex” z Zakopanego. Komitet honorowy sympozjum reprezentowali: Franciszek Adamczyk, konsul generalny RP w Chicago; Jerzy Adamik, wojewoda małopolski; Franciszek Bachleda-Księdzulorz, senator RP; Antoni Bartkiewicz, dyrektor TV Polonia; Piotr Bąk – burmistrz Zakopanego; gen. dyw. Mieczysław Bieniek, zastępca dowódcy Wojsk Lądowych RP; min. Jerzy Drożdż, zastępca szefa Stałego Przedstawicielstwa RP przy Unii Europejskiej; Jan Dworak, prezes Zarządu Telewizji Polskiej; prof. dr Wojciech Falkowski, rektor Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie (Wielka Brytania); Marek Fryźlewicz, burmistrz Nowego Targu; Stanisław Gągała, prezes Gold drop w Limanowej; Andrzej Gąsienica-Makowski, starosta tatrzański; JE Zenon kardynał Grocholewski, prefekt Kongregacji Edukacji Katolickiej (Watykan); prof. dr hab. Stanisław Grygiel, Papieski Uniwersytet Laterański w Rzymie; Jan Hamerski – starosta nowotarski, prezes Związku Podhalan w Polsce; prof. dr hab. Stanisław Hodorowicz, rektor Podhalańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Targu; Ryszard Kaczorowski, b. prezydent Rzeczypospolitej Polskiej;; Henryk Krzeptowski-Bohac, prezes Oddziału Zakopane Związku Podhalan; JE Franciszek kardynał Macharski, Metropolita Krakowski ; prof. dr hab. Karol Musioł, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; Janusz Przetacznik, prezes Zarządu Polskie Radio Kielce SA; prof.dr hab. Henryk Ratajczak, wiceprezydent Europejskiej Akademii Nauki w Paryżu; prof. dr hab. Regina Renz, rektor Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach; Andrzej Siezieniewski, prezes Polskiego Radia S.A. w Warszawie; prof. dr hab. Andrzej Stelmachowski, prezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” w Warszawie; prof. dr Andrzej Targowski, prezes Światowej Rady Badań nad Polonią (USA); JE abp Szczepan Wesoły (Watykan); nadinsp. Andrzej Woźniak, Małopolski Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie; red. Stanisław Wróbel, redaktor naczelny „Echa Dnia” i „Słowa” w Kielcach; red. Beata Zalot, redaktor naczelny „Tygodnika Podhalańskiego”; prof. dr hab. Franciszek Ziejka, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie; prof. dr hab.Henryk Żaliński, rektor Akademii Pedagogicznej w Krakowie.    Tegoroczne sympozjum - dedykowane Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II - którego tematem były losy Podhalan żyjących na obczyźnie, stanowi kontynuację corocznych spotkań, które odbyły się w Londynie, Paryżu, Rzymie, Wiedniu, Krakowie, Brukseli, Watykanie i Stella Plage. Te spotkania to iście benedyktyńska praca organizatorów oraz wielu uczonych z różnych ośrodków naukowych w kraju i za granicą nad ukazaniem i uchronieniem od zapomnienia losów Polaków w świecie. A niezbicie odzwierciedlają to wygłoszone wykłady a także każdorazowo przed sympozjum publikowane materiały zawierające nadesłane i wygłoszone referaty.   Obrady zakopiańskiego spotkania poprzedziła w dniu 9 września uroczysta Msza św. w Sanktuarium Matki Boskiej Fatimskiej na Krzeptówkach z udziałem chóru „Wierchy” z Zakopanego pod batutą Henryka Kruszewskiego oraz chóru „Echo Gorczańskie” z Nowego Targu pod batutą Piotra Augustyna. Mszę św. koncelebrowali duchowni polscy z kraju i z zagranicy (ks. Tadeusz Juchas z Ludźmierza, o. Henryk Kruszewski z Luksemburga, ks. Czesław Nowak z Lubrzy, ks. Stanisław Olszówka z Zakopanego, ks. prof. Edward Walewander z Lublina, o. prof. Herkulan Wróbel z Argentyny, ks. dr Władysław Zarębczan z Rzymu, ks. Władysław Zązel z Kamesznicy) a nad całością czuwał ks. Mirosław Drozdek, kustosz Sanktuarium (budowniczy i główny projektant wnętrza kościoła oraz pozostałych obiektów sanktuaryjnych wraz z Parkiem Fatimskim, w którym znajduje się słynny ołtarz papieski ze stadionu Wielkiej Krokwi). Po Mszy św. w pomieszczeniach sanktuaryjnych odbył się wernisaż wystawy fotograficznej „Tatry i styl zakopiański” oraz promocja nowego albumu Mistyka w górach ks. Zbigniewa Pytla z Krakowa. Następnie uczestnicy sympozjum i zaproszeni goście uczestniczyli w prapremierze niemieckiego filmu o Janie Pawle II (reż. S. Heining), którą poprowadziła Joanna Roman-Dyrko z Monachium, autorka wersji polskiej, tłumacz i lektor.   W sobotę 10 września, w godzinach porannych, w auli zakopiańskiego Domu Turysty PTTK zebrali się uczestnicy obrad i zaproszeni goście. Otwarcia sympozjum dokonał prof. dr hab. Zbigniew Judycki z Instytutu Badań Biograficznych w Vaudricourt (Francja). Następnie zabrał głos burmistrz Zakopanego przekazując, m.in. od władz miasta życzenia owocnych obrad oraz udekorował prof. Z. Judyckiego spinką góralską, dziękując za inicjatywę zorganizowania sympozjum poświęconego ludziom gór. Po burmistrzu przemawiał minister Jerzy Drożdż, zastępca szefa Stałego Przedstawicielstwa RP przy Unii Europejskiej, podkreślając rangę sympozjów biografistyki polonijnej w kołach naukowych w kraju i za granicą. Z kolei współorganizatorka sympozjum Elżbieta Chodurska przekazała pozdrowienia dla uczestników, które nadesłali na ręce organizatorów: Jerzy Adamik, wojewoda małopolski; Tadeusz Borowicz, nestor polonijnego dziennikarstwa z Londynu; abp Stanisław Dziwisz, metropolita krakowski; nadkom. Artur Kazimierski, prezydent Sekcji Polskiej Międzynarodowego Stowarzyszenia Policji, ks. Józef Kuroczycki, dyrektor Ośrodka Wakacyjnego w Stella Plage, Zbigniew Matuszewski, ambasador RP w Wielkiej Brytanii, prof. Karol Musioł, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego; prof. Jerzy Pielaszek, dyrektor Stacji Naukowej PAN w Paryżu, prof. Henryk Ratajczak z Uniwersytetu Wrocławskiego, ks. Jerzy Smoliński, rektor Polskiego Sanktuarium Narodowego w Wiedniu, prof. Andrzej Stelmachowski, prezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, amb. Maciej Szymański, dyrektor Departamentu Konsularnego i Polonii MSZ; abp Szczepan Wesoły z Rzymu, prof Tadeusz Wyrwa, pisarz, publicysta i politolog z Francji oraz odczytała listy skierowane do organizatorów i uczestników zakopiańskiego spotkania od: JE Józefa kardynała Glempa, Prymasa Polski [„.....Cieszę się z Waszej obecności w Zakopanem, u stóp Giewontu i trwającego na nim krzyża, o którego roli w dziejach naszej Ojczyzny, w życiu naszych Przodków i naszym, tak pięknie mówił Ojciec Święty Jan Paweł II podczas pielgrzymki w 1997 roku. Niech też to szczególne miejsce, tak dobrze znane naszemu Wielkiemu Rodakowi, tak Mu bliskie, tak przez Niego kochane, będzie dla każdego z Was wezwaniem do życia wielbiącego Boga – gdziekolwiek w świecie, w jakichkolwiek warunkach i okolicznościach – życia, jakiego przykład dawał nam Jan Paweł II......”]; JE. Zenona kardynała Grocholewskiego, prefekta Kongregacji Edukacji Katolickiej [„......Na ręce Państwa pragnę złożyć wyrazy uznania za tę niezwykle cenną inicjatywę mającą na celu ukazanie bogatego wkładu Podhalan w rozwój polskiej kultury (...) Ponadto, wyrażam moją wielką radość, iż Sympozjum jest jakby złożeniem <homagium profundissimum> Osobie Ojca Świętego Jana Pawła II, którego łączyły niezwykle bliskie związki z Podhalem i jego mieszkańcami. Podziwiał On często wiarę górali podhalańskich i ich wierność Chrystusowi i krzyżowi. Podczas pobytu w Zakopanem, w dniu 6 czerwca 1997 roku, Jan Paweł II wypowiedział niezapomniane słoea: <Na was zawsze można liczyć>...”]; Ryszarda Kaczorowskiego, b. Prezydenta RP; Antoniego Bartkiewicza, dyrektora TV Polonia i nadinsp. Andrzeja Woźniaka, małopolskiego komendanta wojewódzkiego policji.  Pierwszej przedpołudniowej sesji przewodniczyła prof. dr hab. Regina Renz, rektor Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach. Wykład inauguracyjny wygłosił prof. dr hab. Stanisław Grygiel z Papieskiego Uniwersytetu Laterańskiego w Rzymie, zapoznając zebranych z wyjątkowością sylwetki Jana Pawła II i jego duchową spuścizną dla wiernych całego świata. Następnie uczestnicy sympozjum wysłuchali wykładu dr Bogumiły Żongołłowicz z Australii o satyryku tamtejszej Polonii, Andrzeju Gawrońskim oraz wystąpienia prof. dra Grzegorza Bąka z Uniwersytetu Madryckiego o wybitnej iberystce i slawistce pochodzącej z Zakopanego, Gabrieli Makowieckiej, wieloletniej profesor Universidad Complutense w Madrycie, jednej z największych postaci w historii iberystyki polskiej XX wieku. Ostatni wykład pierwszej sesji, poświęcony współczesnym karierom Podhalańczyków w Stanach Zjednoczonych, wygłosił ks. dr hab. Władysław Zarębczan z Rzymu.  W popołudniowej sesji, pod przewodnictwem prof. dra hab. Henryka Żalińskiego, rektora Akademii Pedagogicznej w Krakowie, zaprezentowali swoje referaty: prof. dr hab. Anna Brzozowska-Krajka z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej z Lublina (Mit osobistego sukcesu a tożsamość wspólnotowa w świetle działalności społeczno-regionalistycznej dr. Bronisława Orawca), dr Jan Janus Krasnodębski z Londynu (Tadeusza Borowicza publicystyka emigracyjna), o. prof. dr Herkulan Wróbel z Argentyny (Ojciec Jerzy Twaróg. Działalność duszpasterska, kulturalna i społeczna w Argentynie), mgr Urszula Drożdż z Brukseli (Serce Marusarzy we Francji), prof. dr hab. Kazimierz Karolczak z Akademii Pedagogicznej w Krakowie (W poszukiwaniu Ojczyzny. Powroty i tęsknoty Michała Cieśli).    W drugim dniu obrad, w niedzielę 11 września, której przewodniczyła prof. dr hab. Elżbieta Trela-Mazur z Uniwersytetu Opolskiego kolejne referaty wygłosili: prof. dr hab. Jan Sienkiewicz z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (Marek Żuławski – Góral czy Europejczyk), prof. dr hab. Maria Kalczyńska z Instytutu Śląskiego w Opolu (Ksiądz Witold Kowalów – niezłomny „gazda” diecezji łuckiej, proboszcz z Ostroga na Ukrainie, naukowiec i historyk) oraz dr Hubert Hudzio z Akademii Pedagogicznej w Krakowie (Stanisław Zatłoka z Czerwiennego – aktor, dziennikarz, społecznik).  Wszystkie sesje kończyły dyskusje i indywidualne wystąpienia uczestników. Podsumowania sympozjum – bardzo obiektywnie i z wielką erudycją – dokonał rektor Podhalańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej, prof. dr hab. Stanisław Hodorowicz.  Po zakończeniu sesji naukowej krótkie komunikaty przedstawili: red. Agata Kalinowska-Bouvy o Salonie Książki Polonijnej, który odbędzie się w listopadzie 2005 roku w Wilnie; red. Barbara Petrozolin-Skowrońska o swojej najnowszej książce Król Tatr – doktor Tytus Chałubiński; oraz prof. dr hab. Wiesław Caban o wyjątkowej publikacji prof. Wiesława Śladkowskiego Wysepka polska we Francji. U Marii i Henryka Gierszyńskich w Ouarville 1878-1930. Następnie zabrał głos ks. Czesław Nowak zapraszając zebranych na polonijne spotkanie do Wilna we wrześniu 2006 roku, a artysta malarz Wojciech Siudmak z Francji zapoznał słuchaczy z projektem pomnika w hołdzie dla pokoju „Wieczna miłość”, który ma stanąć w Wieluniu.    Jak corocznie, wszystkie nadesłane i wygłoszone referaty zostały opublikowane w książce. Wydawcą tegorocznych materiałów sympozjalnych pt. Podhalanie w świecie. Historia i współczesność pod redakcją A. i Z. Judyckich i H. Żalińskiego było Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej w Krakowie. Na ich zawartość, oprócz wspomnianych wcześniej wygłoszonych referatów, znalazły się również: Marii Bachledy z USA (Edward Blazonczyk, król amerykańskiej polki), mgr Zuzanny Bednarek z Uniwersytetu Jagiellońskiego (Życie społeczne i kulturalne górali z Passaic w latach 1947-1989 w świetle „The Tatra Eagle”), dra Stanisława Bocianowskiego z Paryża (Jan Łuszczek, zapomniany lotnik-bohater), prof. dra hab. Adama Dobrońskiego z Uniwersytetu w Białymstoku Podhalanie wśród cichociemnych), prof. dra hab. Bolesława Farona z Akademii Poedagogicznej w Krakowie (Szkic do portretu Michała Lisińskiego), red. Andrzeja Gędłka z USA (Działacze i działalność Związku Podhalan w Ameryce Północnej w Chicago), prof. dra hab. Stanisława Hodorowicza z Podhalańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Targu (ks dr Władysław Marian Zarębczan), Janiny Jamrych z USA (Koło nr 70. Związku Podhalan w Północnej Ameryce w Arizonie – jego założyciele, twórcy i członkowie), red. Zdzisława Michalczewskiego (Andrzej Bachleda-Curuś znakomity narciarz z zakopiańskiego rodu), dra Bronisława Orawca z USA (Podhalańscy lekarze poza granicami kraju na przełomie XX i XXI wieku), mgr Magdaleny Pluskoty z Akademii Polonijnej w Częstochowie (Podhalański rodowód o. Józefa Stańco SJ drogowskazem w patriotyczno-apostolskiej formacji środowisk polonijnych w Belgii), prof. dr hab. Anny Siwik z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (Z dziejów Polonii w Amereryce – ród Gromadów), red. Miłosza Sowy z USA (Andrzej Krzeptowski-Bohac), dra Andrzeja Suchcitza z Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. W. Sikorskiego w Londynie (Pułkownik Andrzej Stańczyk – góral i żołnierz), prof. dra hab. Michała Śliwy z Akademii Pedagogicznej w Krakowie (Edward Raczyński – dyplomata i polityk), prof. dr hab. Elżbietry Treli-Mazur z Uniwersytetu Opolskiego (Zofia Truty – poetka z Podhala); prof. dra hab. Henryka Żalińskiego z Akademii Pedagogicznej w Krakowie (Ksiądz Jan Pitoń CM – żywot człowieka pracowitego). Projekt okładki, jak również projekt plakatu sympozjalnego oraz dwóch kart pocztowych wydanych przez Pocztę Polską wykonał znany artysta malarz i grafik Leszek Wiśniewski z Austrii. Imprezą towarzyszącą pierwszemu dniu zakopiańskiego spotkania była wieczorna promocja I tomu słownika biograficznego Podhalanie, autorstwa Elżbiety Chodurskiej oraz Agaty i Zbigniewa Judyckich, którą poprowadził prof. Stanisław Grygiel. Przy tradycyjnej lampce wina zebrała się liczna grupa bohaterów tej wyjątkowej – przyjętej z dużym alpauzem – publikacji z zakresu biografistyki regionalnej, czego wyrazem było bardzo serdeczne wystąpienie burmistrza Zakopanego skierowane do autorów słownika. Profesor S. Grygiel, m. in. tak mówił o tej publikacji: (...) Spadł na mnie zaszczyt wprowadzenia Państwa w Słownik Biograficzny “Podhalanie”. Nie chcę Państwu „prezentować” tej książki, bo jesteście już w jej posiadaniu. Chciałbym natomiast w krótkich słowach wprowadzić Was w nią, tak jak wprowadza się kogoś do domu. Chciałbym zwrócić Waszą uwagę na fakt, że książka ta mówi coś bardzo istotnego o domu rodzinnym, jakim jest Podhale. Czymże jest dom, rodzinny dom? Don zazwyczaj kojarzy się nam z kilkoma ścianami oraz z mieszczącymi się w ich obrębie pomieszczeniami służącymi życiu z jego weselem i smutkiem, z jego rozwojem a czasem i klęską. Ale czy to wszystko? Znamy przecież ludzi, którzy przebywają we wspaniałych willach a mimo to czują się bezdomni. Nie ma się domu, kiedy nie ma się do kogo iść wtedy, kiedy do kogoś trzeba by iść, z kimś porozmawiać o rzeczach najistotniejszych, a więc najdalszych i zarazem najbliższych. Domem są ci ludzie, z którymi gdy jesteśmy razem, czujemy się sobą. Człowiek mieszka w innych ludziach. Słownik Biograficzny „Podhalanie” opisuje piękne domostwo. Wprowadza nas w jego cztery niejako izby. W każdej czekają na nas ludzie, którzy zamieszkują owo podhalańskie domostwo a więc i budują je każdy według miary swoich pragnień i marzeń. I tak w pierwszej izbie poznajemy Honorowych mieszkańców Podhala, z których wystarczy wymienić tylko jednego, żeby dostrzec, na jakich wartościach Podhalanie budują swój dom. Jest nim Jan Paweł II, pasterz Podhala od końca lat pięćdziesiątych. Jeszcze widzę jego iskrzące się oczy na widok tańczących przed nim Podhalan. Oni mieli i nadal mają, do kogo iść, a on miał i nadal ma już po tamtej stronie życia z kim dzielić swoje radości a może i smutek wyrażony góralską nutą. W drugiej izbie witamy się z tymi, którzy mieszkają pomiędzy Babią Górą, Giewontem i Pieninami. Nie wszyscy z nich tutaj się urodzili, wszyscy jednak wybrali tę ziemię, aby się w niej zakorzenić i na niej róść. Człowiek musi gdzieś zapuścić korzenie, jeżeli nie chce uschnąć. Szuka więc ziemi najbardziej odpowiadającej jego naturze, ziemi, która obiecuje mu, że na niej będzie mógł róść tak, jak tego pragnie jego serce. W trzeciej izbie podhalańskiego domostwa znajdujemy tych, którzy wprawdzie tutaj się urodzili, a czasem tylko ich przodkowie, ale żyją za miedzą, w innych regionach Polski. W czwartej natomiast czekają na nasze odwiedziny ci, którzy znaleźli się poza Polską. Oddają oni swoją pracę i swoją miłość, a więc siebie, ludziom, którzy mało a może i nic nie wiedzą o Podhalu, i w nich budują podhalańskie domostwo. Nie pomniejszają oni Podhala. Owszem, oni je rozbudowują, budując je w innych. Dzielą się z nimi pięknem prawdy i dobra, do jakiego tęskni ich serce, jakiego szukają ich myśli. Dzielą się z nimi podhalańskim domostwem, w którym poczucie wolności i wrażliwość na piękno kształtują to, co tutaj nazywa się honorem. Piękny Przewodnik pod podhalańskim domostwie zawdzięczamy pracy Pani Elżbiety Chodurskiej oraz Państwa Agaty i Zbigniewa Judyckich. Za ich trud należy się im serdeczna wdzięczność. Ich praca dokonywała się pomiędzy Vaudricourt a Zakopanem, jakby na potwierdzenie tego, co powiedzieliśmy – iż domem są przede wszystkim ludzie przebywający jedni w drugich niezależnie od tego, jak kształtuje się ich geograficzne przebywanie na tej ziemi. Nie muszę zachęcać do nabywania Przewodnika tych, dla których podhalańska ojcowizna jest miejscem, w którym tkwiąc swoimi korzeniami zawdzięczają mu to, kim są. Na koniec chcę zwrócić Waszą uwagę na fakt, że w budzącej się do nowego życia Europie takie domostwa, jakim jest właśnie Podhale, mają wielką przyszłość przed sobą. Takie ojcowizny, przekazywane synom przez ojców, stanowią w najgłębszym tego słowa znaczeniu ojczyznę. Ludzie pozbawieni jej błąkają się bezsensownie po tym życiu. Nie mając do kogo iść, aby w odsłaniającej się w innych prawdzie człowieka dostrzec piękną prawdę i piękne dobro zadane człowiekowi do pracy, oddają się w pacht szarym przypadkom i okolicznościom. Właśnie żeby lepiej wiedzieć, do kogo można iść, warto, jeśli wolno tak powiedzieć, wejść do Słownika Biograficznego „Podhalanie” (...). Słownik Podhalanie został pomyślany jako kilkutomowe wydawnictwo (I tom zawiera 500 biogramów), na którego zawartość składają się życiorysy Polaków współcześnie żyjących, mieszkających obecnie w powiecie tatrzańskim i nowotarskim, jak również urodzonych na Podhalu, Spiszu, Orawie i Ziemi Pienińskiej a żyjących w innych miejscowościach kraju lub za granicą. Gromadzenie świadectw biograficznych osób współcześnie żyjących jest utrwalaniem losów Polaków związanych z danym środowiskiem, miastem czy regionem, dlatego też jeden z rozdziałów słownika został poświęcony osobom, które w ostatnich latach zostały honorowymi obywatelami miejscowości podhalańskich. Zakończenie IX Międzynarodowego Sympozjum Biografistyki Polonijnej odbyło się w niedzielę 11 września w godzinach wieczornych w Miejskiej Galerii Sztuki przy słynnych Krupówkach, które w profesjonalny sposób i z wielką gracją poprowadziła jako konferansjer dr Stanisława Trebunia-Staszel z Krakowa. Uczestnicy obrad oraz grupa zaproszonych gości wzięła udział w uroczystystości wręczenia Medalu Honorowego „Polonia Semper Fidelis”, ustanowionego przez Senat RP w 1966 za zasługi w zakresie biografistyki polonijnej. Tegorocznymi lauratami zostali: prof. Regina Renz z Kielc, prof. Edward Olszewski z Lublina i prof. Kazimierz Dopierała z Poznania, który w imieniu odznaczonych podziękował Kapitule za przyznane medale wręczone przez prof. Wojciecha Falkowskiego z Wielkiej Brytanii i prof. Zbigniewa Judyckiego z Francji. Następnie red. Jolanta Wroczyńska, przedstawicielka Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, w imieniu Zarządu Krajowego, uhonorowała za pracę na rzecz Polski i Polonii srebrnymi medalami Stowarzyszenia: Elżbietę Chodurską z Zakopanego, Agatę Kalinowską-Bouvy z Paryża, Adama Gałkowskiego z Warszawy i ks. Władysława Zarębczana z Rzymu. Ostatnim akcentem kończącym część oficjalną było wręczenie honorowej nagrody „Lutecja’2005” przyznanej przez Stowarzyszenia Autorów, Dziennikarzy i Tłumaczy w Europie z siedzibą w Paryżu, doktorowi Wincentemu Galicy z Zakopanego, za wieloletnią działalność społeczną i godną naśladowania postawę patriotyczną. Cieszę się, że właśnie od dziennikarzy dostaję tę nagrodę – powiedział laureat odbierając statuetkę – bo przecież media to dzisiaj pierwsza władza. Artystycznymi akcentami zakończenia sympozjum był występ słynnego zespołu góralskiego Trebunie Tutki  z Zakopanego oraz Kabaretu „Truteń” z Nowego Targu jak również dwa pokazy mody, które zaprezentowali: Andrzej Siekierka z Zakopanego oraz Bogumił Wtorkiewicz z Kielc.   Integralną częścią sympozjum były imprezy towarzyszące: wystawa „Prasa polonijna w świecie wczoraj idziś”, której autorka Agata Kalinowska-Bouvy pokazała na plastikowych wydrukach winiety i pierwsze strony ok. 250 polonijnych czasopism; wystawa malarsko-rzeźbiarska znanych zakopiańskich artystów Barbary Banieckiej-Dziadzio i Bogdana Dziadzio; wystawa malarska Rozalii Nowak z Poznania, prezentująca olejne płótna tematycznie związane z sylwetką Jana PawłaII i z Podhalem; wystawa rysunku i malarstwa „Zakopane” Tadeusza Kurka z Ostrowca Świętokrzyskiego oraz fotograficzna wystawa ks. Zbigniewa Pytla z Krakowa. Wszystkie ekspozycje zlokalizowane zostały w Domu Turysty, gdzie odbywały się obrady. Również w Domu Turysty uczestnicy sympozjum, na specjalnie zorganizowanych stoiskach, mogli zapoznać się i nabyć nowe publikacje: Instytutu Badań Biograficznych z Francji, Fundacji Dzieciom „Zdążyć z pomocą” z Warszawy i Wydawnictwa „Bernardinum” z Pelplina. W przerwie pomiędzy obradami zwiedzono Dom Podhalan, gdzie z okazji sympozjum zorganizowano imponującą wystawę filatelistyczną. Tam też można było przypieczętować okolicznościowe karty pocztowe, okolicznościowym stemplem sympozjalnym przygotowanym przez Rejonowy Urząd Pocztowy w Nowym Sączu oraz nabyć znaczki pocztowe z podobizną Jana Pawła II, specjalnie przeznaczone dla zwiedzających. Należy jeszcze wspomnieć, że we wszystkich ważniejszych częściach trzydniowego spotkania zawsze towarzyszyła uczestnikom kapela góralska. A dzięki przemiłym góralkom: Annie Kopczyńskiej, Justynie Świerk i Sylwii Plucińskiej, logistyka sympozjum działała bez zarzutu.    Ogółem w obradach, promocji słownika podhalańskiego i imprezach towarzyszących uczestniczyło ok. 1000 osób z kraju i z zagranicy. Reportaż z sympozjum emitowany był w TV Polonia w dniach 24 i 25 września 2005 r, a pamiątkową płytę CD-R obrazującą na kilkuset fotografiach obrady i imprezy towarzyszące przygotowują organizatorzy.